توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٣٥ - مثال وجه شبه مركب حسى با مختلف بودن طرفين تشبيه

مشبّه‌به (ستارگان).

قوله: لانّه لم يقصد الخ: ضمير در [لانّه‌] به شاعر راجع است.

قوله: و قد سلّت من اغمادها: كلمه [سلّت‌] بضمّ سين و تشديد لام يعنى و حال آنكه بيرون كشيده شده‌اند.

و اغماد جمع [غمد] بمعناى غلاف مى‌باشد.

قوله: و هى تعلو و ترسب: ضمائر مؤنّث به سيوف (شمشيرها) راجع مى‌باشند و [ترسب‌] يعنى پائين مى‌آيند.

قوله: و تضطرب اضطرابا: مقصود از [اضطراب‌] تكان خوردن بطرف بالا و پائين مى‌باشد.

متن‌

و فيما طرفاه مختلفان كما مرّ فى تشبيه الشقيق.

شرح عربى‌

( و) المركّب الحسّى‌ ( فيما طرفاه مختلفان) احدهما مفرد و الآخر مركّب‌ ( كما مرّ فى تشبيه الشقيق) باعلام ياقوت نشرن على رماح من زبرجد من الهيئة الحاصلة من نشر اجرام حمر مبسوطة على رؤس اجرام خضر مستطيلة فالمشبّه مفرد و هو الشقيق و المشبّه به مركّب و هو ظاهر و عكسه تشبيه نهار مشمش قد شابه‌اى خالطه زهر الربا بليل مقمر على ما سيجئ.

ترجمه‌

مصنّف گويد:

مثال وجه شبه مركب حسى با مختلف بودن طرفين تشبيه‌

وجه شبهى كه مركّب حسّى بوده و طرفين تشبيه در آن مختلف باشند مانند آنچه در تشبيه شقيق قبلا گذشت.

شارح گويد:

مثال وجه شبهى كه مركّب حسّى بوده و طرفين تشبيه در آن‌